01 września

Parlez-vous franglais? Frenglish w pigułce, czyli anglicyzmy w języku francuskim

Dzisiejszy wpis powstał w ramach Miesiąca Języków - akcji organizowanej przez blogerów językowo-kulturowych. Przez cały wrzesień na naszych blogach pojawiać się będą wpisy o różnych językach i krajach z perspektywy kraju, o którym piszemy u siebie. Zaczynamy od języka angielskiego i mój wybór tematu był oczywisty, musiałam napisać o frenglishu, w końcu władam nim równie dobrze jak niejeden rodowity Francuz ;)
Franglais, frenglish co to jest

Franglais, a co to takiego?

Frenglish, franglais to używanie w języku francuskim wielu anglicyzmów. Tak wielu, że powstaje z tego inny język ;) Jak pewnie wiecie Francuzi są nieco uczuleni na punkcie czystości swojego języka, nawet komputer nie może się tutaj nazywać normalnie, tylko jakiś tam ordinateur. Jednakże język angielski już w XVIII silnie na francuski wpływał i z tego okresu pochodzi wiele zapożyczeń, ale raczej mało kto uznałby, że to wtedy franglais się narodził. Po raz pierwszy nadużywanie anglicyzmów zostało nazwane tym  terminem w 1959 przez francuskiego gramatyka Maxa Rat. Jednak często to nie jemu, a innemu językoznawcy, René Étiemble, przypisuje się stworzenie tego neologizmu. Wszystko za sprawą wydanej w 1964 książki "Parlez vous-franglais?", w której Étiemble stara się walczyć o czystość języka francuskiego.

Frenglish dzisiaj

Mimo wielu starań językowców i purystów, w XXI wieku frenglish ma się lepiej niż kiedykolwiek. W końcu dostęp do Internetu, nauka angielskiego w szkole (na niezbyt zaawansowanym poziomie), seriale, filmy czy klipy w języku angielskim, sprawiają, że coraz łatwiej wychwycić jakieś nowe hasło czy słowo, które będzie na topie w danej grupie społecznej, by w końcu rozprzestrzenić się dalej.
No, ale weźmy się za konkretne przykłady, bo to najciekawsze ;)
Anglicyzmy występujące w języku francuskim podzielić możemy na kilka grup. Przedstawię Wam po kilka słówek oraz wyrażeń z każdej.

Anglicyzmy totalnie sfrancuziałe ;)

Czyli takie, które brzmią już tak francusko, że ciężko doszukać się angielskiego, np:

  • comité - committe - komisja, komitet
  • désappointé - disappointed - zawiedziony
  • échoppe - shop - sklep
  • fioul - fuel - paliwo
  • paquebot - packet-boat  - statek pasażerski
  • rumsteck/romsteck - rumpsteak - rumsztyk

Kalki

Są to te wyrażenia, które przeszły lekką transformację i nabrały francuskiego brzmienia. Na trzecim miejscu francuski odpowiednik 
  • air conditionné - air conditioning - climatisation - klimatyzacja
  • briefer - to brief - informer / mettre au courant - informować
  • dédié (à) - dedicated (to) - consacré (à) - przeznaczony dla
  • impléménter - to implement - apliquer - zastosować
  • kidnapper - to kidnap - enlever qq - porwać (dziecko)
  • tabloïd - tabloid - journal à scandal - brukowiec

"Ponowne" zapożyczenia

To jest ciekawa kategoria. Niby zapożyczone z angielskiego, ale okazuje się, że pochodzą jednak z francuskiego
  • bacon w dawnym francuskim oznaczał cienki wędzony boczek
  • budget od bougette - budżet
  • cricket - nazwa narodowego sportu Anglików pochodzi od francuskiego criquet
  • mayday pochodzi od m'aider (pomagać mi)
  • tennis to przekształcone przez Anglików wykrzyknienie Tenez! (Trzymaj!), nie znam się na tenisie, ale podobno w jakiś momencie je sobie mówiono

Czyste anglicyzmy

Czyli zachowana oryginalna angielska pisownia. Uwaga, wymowa w większości wypadków całkowicie francuska. Przykłady (na drugim miejscu odpowiednik francuski):
  • big bang - grand boum - wielki wybuch
  • flyer - prospectus, papillon - ulotka
  • hobby - passe-temps - zainteresowania, hobby
  • job - emploi, boulot - praca, robota
  • mug - gobelet, tasse - kubek
  • overdose - surdose - przedawkowanie
  • peeling - exfoliation, gommage - peeling
  • shooter - tirer - strzelać
  • shot - petit coup, verre à vodka - kieliszek (wódki)

Anglicyzmy fałszywe

Czyli najciekawsza kategoria! Słowa i wyrażenia, które brzmią jak angielskie, ale po angielsku one wcale nie istnieją lub mają zupełnie inne znaczenie! Znaczenia części z nich domyślicie się pewnie od razu. A kilka może Was zaskoczyć ;)
  • auto-stop - ang. hitchhiking - autostop
  • baby-foot - ang. table football - piłkarzyki
  • Far West -  ang. Wild West - Dziki Zachód
  • footing - ang. jogging - bieganie, jogging
  • klaxon - ang. horn, hooter - klakson
  • people - ang. celebs - celebryci
  • pom-pom girl - ang. cheerleader - cheerleaderka
  • pressing - ang. dry-cleaner's - pralnia chemiczna
  • spot - ang. ad - spot reklamowy
  • talkie-walkie - ang. walkie-talki - walkie-talkie

Co jeszcze?

Należy pamiętać o wymowie francuskiej, czyli zapomnieć o wymowie angielskiej. We Francji po angielsku mówi się po francusku (tak wiem, to zdanie brzmi dziwnie). Wyjątek stanowi jedynie Jedi z Gwiezdnych Wojen, za to wszystko inne czytamy z francuskim akcentem i zapominamy o istnieniu h. Spiderman nie będzie więc "spajdermenem" ale "spidermanem" (językowców proszę o pomoc i podanie zapisu fonetycznego), a chcąc powiedzieć, że jesteśmy głodni, powiemy, że jesteśmy źli (hungry = angry). No to jak, parlez-vous franglais?


Zajrzyjcie koniecznie też na inne blogi, biorące udział w naszej akcji. Oto ich wpisy:

Angielski 
Angielski c2 - Antipodean English
Specyfika języka - Angielskie vs. amerykańskie idiomy
English with Ann - angielski = angielski ?
Head Full of Ideas - COOKIE vs. BISCUIT
W Krainie Deszczowców - Hiberno english czyli irlandzki angielski
Chiński
Biały Mały Tajfun - angielskie zapożyczenia w chińskim
Francuski
Love for France - Z Francji do Anglii kanałem la Manche
Kirgiski
O języku kirgiskim po polsku - Manas po angielsku, czyli opowieść o niezwykłym tłumaczu
Niemiecki
Niemiecka Sofa - Jak mówi się po niemiecku w anglojęzycznych filmach?
Językowy Precel - Pseudoanglicyzmy w języku niemieckim
Szwedzki
Szwecjoblog - 7 szwedzkich słów, z których śmieją się anglojęzyczni




Spodobał Ci się wpis i chcesz więcej? Zapisz się na francuski newsletter w berecie
lub zajrzyj na
Copyright © 2016 Madou en France , Blogger