25 stycznia

Alzacki strój wczoraj i dziś

Tradycyjny strój w Alzacji
Wraz z blogerami językowo-kulturowymi zabieram Was dziś w kolejną podróż w 80 blogów dookoła świata. Tym razem będziemy pisać o strojach. Ponieważ jestem wielką fanką tradycji i folkloru, to chyba nie mogłabym napisać o niczym innym, jak o alzackim stroju ludowym. Przeniesiemy się więc na chwilę w czasie, ale zanim wpis się skończy to wrócimy do teraźniejszości ;)

Jak wygląda tradycyjny strój ludowy w Alzacji

Najbardziej znanym elementem alzackiego stroju jest charakterystyczny czepek (une coiffe) z wielką kokardą (un nœud) noszony przez kobiety. Obok precla jest on najczęściej używanym symbolem, który jednoznacznie kojarzy się z Alzacją (a z preclem przegrywa tylko dlatego, że zrobiono z niego logo byłego regionu ;) ). Jako ciekawostkę dodam, że tuż przed fuzją regionów zapotrzebowanie na alzackie czepki bardzo wzrosło - wiele kobiet zaopatrywało się w nie, by na różnych manifestacjach móc demonstrować swoją tożsamość regionalną. Co ciekawe, czepek nie jest charakterystycznym elementem stroju w całej Alzacji. Bo alzacki strój ludowy to bardziej skomplikowana sprawa niż czepek, czerwona spódnica, gorset i fartuszek, o których zaraz opowiem. Na podstawie ubioru można było bowiem odgadnąć czy dana kobieta to jeszcze panna czy mężatka, skąd pochodzi, czy jest zamożna oraz nawet jakiego jest wyznania. Tak, tak - protestanckie dziewczęta nosiły inne kolory spódnic od tych katolickich. Gdybym więc chciała dokładnie opisać cały strój alzacki we wszystkich wariantach mój wpis czytalibyście pewnie do jutra ;)


Alzacki strój kobiecy

Czarny czepek, czerwona spódnica, ciemny fartuszek chroniący spódnicę oraz zdobiony, welurowy gorset (hafty i różne świecidełka świadczyły o zamożności dziewczęcia). Tak wygląda najbardziej rozpowszechniona wersja i jest to katolicki strój kobiety z okolic Strasburga (a dokładniej to z południa Dolnego Renu). Zwyczaj noszenia czepków pojawił się w XVIII wieku i był popularny tylko w kilku okolicach Strasburga - w Górnym Renie Alzatki tego rodzaju czepków nie nosiły. Kokarda na czepku początkowo nie była tak duża. Największe kokardy noszono w Niederbronn-les-Bains (ok. 50 km na południe od Strasburga) - ich średnica dochodziła aż do 1m!
Już po czepku można było się nieco o kobiecie dowiedzieć. Otóż czarne czepki nosiły dziewczęta oraz kobiety protestanckie, a także zamężne katoliczki. Młode katolickie dziewczyny mogły zaś cieszyć się kolorowymi czepkami, które z pewnością je wyróżniały.
Również spódnice się różniły. Protestanckie kobiety nosiły różne kolory spódnic - zieloną, czerwoną, fioletową, niebieską oraz brązową (kolory odpowiadały m.in. wiekowi oraz stanowi cywilnemu ;) ). Dodatkowo były zdobione na dole szeroką, kwiecistą wstążką, czego na katolickich spódnicach nie było.
Różne rodzaje czepków w Musée Alsacien
Kolejnym elementem alzackiego stroju jest biała bawełniana lub lniana koszula oraz duży, zdobiony koronkami, biały kołnierzyk. Zamożne kobiety nosiły także zdobione haftami napierśniki (i znów - im bardziej zdobiony, tym kobieta bogatsza), w których mogły nosić "blisko serca" różne swoje skarby, np. tomik poezji czy listy miłosne.
Do spódnicy białe, robione na drutach pończochy i czarne buciki. Pod spódnicą halka i reformy (culotte fendue) lub kilka halek, by w zimę pewne części ciała nie marzły (a starzy Alzatczycy pewnie pamiętają, co to jest prawdziwa zima).

regionalny strój alzacki

Strój męski

Znów skupię się na stroju, który jest najbardziej popularny.
Charakterystyczna jest czerwona kamizelka z dwoma rzędami pozłacanych guzików - im tych guzików było więcej, tym mężczyzna był zamożniejszy. Po guzikach można było też poznać, czy ten pan ma już swoją żonę, czy jeszcze szuka wybranki - kawalerowie nosili odpięty jeden guzik u samej góry. Kolejnym elementem są czarne spodnie z kilkoma pozłacanymi guzikami po bokach.
Do tego biała koszula przewiązana wstążką pod szyją, białe skarpetki i czarne buty. Dopełnieniem stroju był czarny kapelusz.
W chłodniejsze dni noszono czarną katanę z pozłacanymi guzikami (również dwa rzędy jak w przypadku kamizelki).


Gdzie zobaczyć

Alzackie stroje ludowe można obejrzeć m.in. w Muzeum Alzackim (Musée Alsacien), ale także, gdy dysponujemy małą ilością czasu, to możemy zajrzeć do sklepu i pracowni Maison Bossert, która znajduje się kilka kroków od tego muzeum. Jest to obecnie najbardziej znana i chyba najstarsza pracownia wykonująca tradycyjne stroje ludowe. Oczywiście taki prawdziwy strój to nie lada wydatek, ale ten mały sklepik i tak jest wart odwiedzenia (główne zdjęcie do wpisu zrobiłam właśnie w tym sklepie).

Alzacki strój w wersji współczesnej

Oczywiście te tradycyjne stroje noszone są obecnie głownie przez różne grupy folklorystyczne. Jednakże w 2015 roku został ogłoszony konkurs na współczesne spojrzenie na modę alzacką - tak, by były to stroje, które można byłoby nosić obecnie. Powstało kilka bardzo ciekawych projektów, które miałam okazję obejrzeć na wystawie organizowanej przez Region Grand Est (można ją zobaczyć jeszcze do 31 stycznia w Maison de la Région). Udało mi się zrobić też kilka zdjęć, więc oglądajcie i podziwiajcie! :)
Stroje są naprawdę ciekawe i współczesne, lniana tunika z "niewidzialną" kieszonką na smartfona bardzo by mi odpowiadała, a w sukni ślubnej się zakochałam!
Jeszcze kilka innych pomysłów - inspirowana alzackim ubiorem sukienka koktajlowa, czepek w formie opaski i współczesny strój alzacki.

Macie swój typ wśród tych ubrań? A może coś Was zaskoczyło?
Koniecznie dajcie znać w komentarzu! :)


Nasza podróż w 80 blogów dookoła świata trwa dalej, przenieś się także do innych zakątków świata!

Austria

Viennese breakfast - Austriacy ubrani na ludowo - od święta i do biura
Chiny
Biały Mały Tajfun - Stroje ludowe Yunnańczyków
Finlandia
Finolubna - Marimekko. Ikona fińskiej mody
Francja
Zabierz Swego Lwa - Culottes, pantalon (40)
Blog o Francji, Francuzach i języku francuskim - Porozmawiajmy o ciuchach
Demain viens avec tes parents! - Eléments du costume ancien
Moja Alzacja - Alzacki strój regionalny
Gruzja
Gruzja okiem nieobiektywnym - Gruzińskie stroje w różnych odsłonach
Hiszpania
Japonia
Japonia-info.pl - Kimono - garść ciekawostek
Kirgistan
Kirgiski.pl - Tradycyjny strój kirgiski
Norwegia
Norwegolożka - Bunad - norweski strój narodowy
Patinorway - Stroje w Norwegii - Jak poznać Norwega?
Szwajcaria
Szwajcarskie Blabliblu - Szwajcarska tradycyjna koszula z motywem szarotki alpejskiej a ksenofobia
Turcja
Turcja okiem nieobiektywnym - Tureckie stroje kiedyś i dziś
Włochy
Studia, parla, ama. - Bądź jak Sofia Loren
italia-nel-cuore - Włoski świat mody w męskim wydaniu

Jeżeli prowadzisz bloga o języku lub kulturze danego kraju i chcesz się przyłączyć do naszej grupy, zachęcam do kontaktu: blogi.jezykowe@gmail.com

Bibliografia
Coiffes et costumes d'Alsace, M. Charvet, Infolio, 1997
Groupe Folklorique de Lingolsheim - Le costume du dimanche
Materiały Musée Alsacien
Informacje z wystawy Tenue(s) d'Alsace - Un nouveau regard



Spodobał Ci się wpis i chcesz więcej? Zapisz się na francuski newsletter w berecie
lub zajrzyj na
Copyright © 2016 Madou en France , Blogger